Yazı Detayı
10 Ocak 2016 - Pazar 15:44 Bu yazı 5728 kez okundu
 
TÜRKİYE’DE ANAYASA, YASAMA YÜRÜTME VE PARLAMENTER SİSTEMİNİN BAŞKANLIK İÇİN ÖNEM ARZEDEN FAKTÖRLER
Vehbi KORKUTATA
vehbi_korkutata@hotmail.com
 
 

Türkiye’de Anayasa Yasama Yürütme ve parlamenter sisteminin Başkanlık sisteminin önemi ve Türkiye için çok önem arz eden faktörlerdendir. Başkanlık sistemi Rahmetli Turgut Özal döneminde masaya yatırılmıştı. Aslında başkanlık sistemi ülke halkı için çok önemlidir Türkiye’de ciddi anlamda bir hükümet sistemi değişikliğinden söz edilmemiştir. Bin dokuz yüz seksenli yıllardan sonra Parlamenter rejimin hükümet tıkanıklıklarına çözüm bulamadığı ve Başkanlık veya Yarı Başkanlık sistemlerinin Türkiye’nin sosyo kültürel yapısına, demokrasi geleneğine daha uygun olduğu iddiaları ortaya atılmıştır. Türkiye’de neden rejim istikrarsız bir yapıya sahiptir? Ya da sistem değişikliği bu sorunlara çözüm olabilecek midir? Bu soruların cevabını anlayabilmek için Parlamenter sistemin Cumhuriyetten bu yana evrimine ve Türkiye’nin Parlamenter sistemden ne anlatmak istediğine bakmak gerekir. 

 

 TBMM’nin yasama yetkisini doğrudan doğruya kullandığını belirtmesine rağmen ‘’yürütme yetkisini cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu eliyle kullanır’’ hükmüne yer vermesi anayasa, yasama yürütme ve parlamenter sisteminin hükümet sistemi prensiplerine de yaklaştığını ortaya koyar. Anayasa, yasama yürütme ve parlamenter sisteme yaklaştıran bir diğer unsur da karşı imza kuralını getirmesidir.

‘’Cumhurbaşkanının çıkaracağı bütün kararlar başbakanla birlikte ilgili bakan tarafından imzalanır’’ bu hüküm parlamenter sistemin esas ilkelerinden biri olan Cumhurbaşkanının sorumsuzluğu prensibini ifade eder. Yani alınan kararlardan yürütmenin sorumsuz başı Cumhurbaşkanı değil,  bakanlar kurulu sorumludur. Cumhurbaşkanının tüm işlemlerinde başbakanın ve ilgili bakanın imzasının olması, yürütmenin gerçek sahibinin başbakan ve bakanlar kurulu olduğunu gösterir.

 

 

Cumhurbaşkanının görev süresinin yedi yıl olarak belirlenmesidir. Böylece Cumhurbaşkanı, görev süreleri Beş yıl olan hükümetlerle pazarlığa giremeyecek ve Cumhurbaşkanlığı döneminde, farklı siyasal görüşün temsilcisi olan hükümetlerle çalışma imkânı bulabilecektir. Bu yüzden Cumhurbaşkanı, belli bir siyasi partiye yakın olmaktan kaçınarak partiler üstü bir tutum izlemeye özen gösterecektir.

 

 Ancak anayasa Yarı Başkanlık sisteminden farklı olarak, Cumhurbaşkanının halk tarafından değil, parlamento tarafından seçilmesini öngörmüştür. Dolayısıyla anayasanın oluşturduğu sistemin yarı başkanlık sistemi olarak nitelemek yanlıştır.

 Anayasanın birçok hükmü parlamenter sistem yapısına uygundur. Anayasaya göre yasama ve yürütme organı,  önünde sorumludur. Yasama organı hükümeti göreve başlarken ve görevde bulunduğu sırada güvensizlik oyuyla düşürebilir. Buna karşılık yürütme organı da yasama organını feshedebilir. Bugün İngiltere’de bu yetki yasal olarak devlet başkanında olmasına karşın uygulamada başbakana geçmiştir. Devlet başkanı parlamentoyu feshedebilir fakat bunu sadece başbakanın isteğiyle yapar. Yani kuvvetlerin birbirini dengelemesi ve yumuşak ayrılığı söz konusudur ve Türkiye’de anayasa, yasama yürütme ve parlamenter sisteminin sorunları çözüm önerilerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Muhtarlarla yaptığı istişare toplantısında bu başkanlık sistemini çok güzel bir ifade ile açıklamıştı.

 

Türkiye’nin bir diğer sorunu ise; parti içi demokrasinin olmamasıdır. Siyasi partiler aracılığıyla iktidarı ellerinde tutan parti liderleri katı bir parti disiplini, yönetimi ve kararlarıyla demokratik rejim ve işleyişe olumsuz etkide bulunabilmektedirler. Lidere bağlılığın ödüllendirildiği partilerde, bütün kararlar liderler tarafından alınmakta, milletvekillerine ise sadece bu kararı desteklemek düşmektedir.

Ülkemizde bin dokuz yüz seksenlerden sonra hız kazanan hükümet sistemi tartışmaları, başkanlık sistemi lehinde gelişmiştir. Kendi sahip olduğu gücü daha da arttırmak ve meşruiyetini halka dayandırmak isteyen Cumhurbaşkanları başkanlık sisteminden söz etmeye başlamış ve bu sistemin Türkiye’nin siyasal istikrarsızlığına çözüm olacağını ileri sürmüşlerdir. Başkanlık sisteminin en iyi uygulandığı ülke ABD’dir. Bu sistemde başkan doğrudan doğruya halk tarafından dört yıllık bir süre için seçilir. Bir kişinin iki kez üst üste başkan seçilmesi mümkündür.

 

Başkanlık ve yarı başkanlık sistemlerinin getirilmesini isteyenlerin asıl amacı yürütmeyi güçlendirerek hükümet istikrarsızlıklarını engellemektir. Başkanın doğrudan halk tarafından belli bir süre için seçilmesi ve parlamentonun güvenoyu ve görevden alması gibi bir risk taşımamasının istikrarı arttıracağı düşünülmektedir.

Sevgi ve Sayılarımla

Araştırmacı Gazeteci Yazar

Vehbi Korkutata

 

 

 

 

 

 

 

 
Etiketler: TÜRKİYE’DE, ANAYASA,, YASAMA, YÜRÜTME, VE, PARLAMENTER, SİSTEMİNİN, BA
Yorumlar
Diğer Yazılar
BİNGÖL VE BAŞKAN RECEP TAYYİP ERDOĞAN
TÜRKİYE VE İSLAM DÜNYASI
AVRUPA NEDEN TÜRKİYE’Yİ HAZMEDEMİYOR
ABD’DE ÇATLAKLAR BÜYÜYOR
TÜRKİYE VE KUZEY IRAK POLEMİĞİ
DÜNYA LİDERİ RECEP TAYYİP ERDOĞAN ABD’YE ZİYARETİ DÜNYA BASININDA YANKI UYANDIRDI
DÜNDEN BÜGÜNE RECEP TAYYİP ERDOĞAN
İSRAİL LOBİSİ TÜRKİYE ÜZERİNDEN SİYASET YAPMAK İSTİYOR
BENİM BİR KÖYÜM VAR, KÖYÜNÜ KAYBETTİYSEN, KENDİNE BİR KÖY ARA!
ALTIN NESİLDEN AKREP NESİLE
BİLMİYORDUK DEME HAKKI
Katar'a ambargo kaldırılacak
ARAP DÜNYASINA NELER OLUYOR VE KRİZİ TIRMANDIRAN NEYDİ?
ERDOĞAN GRUP TOPLANTISINDA
AK PARTİ HÜKÜMETİ KONGREDEN SONRA GÖZLER KABİNEYE ODAKLANDI
İSLAM DÜNYASI VE RECEP TAYYİP ERDOĞAN
Ak Parti Yeniden Yapılanıyor
AK PARTİ’DE KABİNE DEĞİŞİKLİĞİ MECLİS KULİSLERİNDE KONUŞULUYOR
AK PARTİ’Yİ KURTARAN DOĞU VE GÜNEYDOĞU OLDU
TÜRKİYE İSTİKRARA ‘’EVET’’ DEDİ
TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE RECEP TAYYİP ERDOĞAN
TÜRKİYE’DEKİ REFERANDUMLA İLGİLİ YAHUDİ LOBİNİN KİRLİ OYUNU
AK PARTİ HÜKÜMETİNİ HAZMEDEMEYEN MUHALİF LDERLERİN ‘’ DİKTATÖRLÜK’’ DAYATMASI
BU ÜLKEYE MUHTAR BİLE OLAMAZSIN DİYENLERE SESLENİYORUM
TÜRKİYE’DEKİ BAŞKANLIK SİSTEMİ TÜRKİYE’NİN ÖNÜNÜ TIKAYAN ENGELLERİ AŞMAK İÇİNDİR
İSLAM DÜNYASININ GÖZÜ TÜRKİYE’DE
TÜRKİYE’DE REFERANDUM VE ANAYASA
Türkiye Referanduma Gidiyor
YENİ ANAYASA VE TÜRKİYE
TÜRKİYE ADETA BAŞKANLIK SİSTEMİNE KİLİTLENMİŞ DURUMDA
Vehbi Korkutata ile Dobra Dobra
TÜRKİYE’Yİ KANA BULAMAK İSTEYEN DIŞ GÜÇLER
ABD ve İsrail Türkiye’nin Ekonomisini Bitirme Politikası
TÜRKİYE’DE BAŞKANLIK SİSTEMİ İÇİN START VERİLDİ
IRAK HÜKÜMETİ NE YAPMAK İSTİYOR? AMACI NE? TÜRKİYE’Yİ NEDEN KENDİNE HEDEF SEÇTİ?
TÜRKİYE – RUSYA YAKINLAŞMASINDA İKİNCİ DÖNEM:
ŞEYH ve TARİKAT DÜŞMANLIĞI
CESARET TİMSALİ FRANSIZ GAZETECİ “GİLLES MARTIN”..!
“JOE BIDEN” ZİYARETİNİN STRATEJİK SATIR ARALARI:
“PARANIN GÜCÜ” & “YENİ TÜRKİYE” (5. Bölüm) (“Yeni Türkiye”nin DNA kodları)
“PARANIN GÜCÜ” & “YENİ TÜRKİYE” (4. Bölüm) (“Referandum Rüzgârı”)
“PARANIN GÜCÜ” & “YENİ TÜRKİYE”
Batı’nın Arap Ülkeleri ile olan “Petrol” İlişkileri
“PARANIN GÜCÜ” & “YENİ TÜRKİYE” (1. Bölüm)
TÜRKİYE–RUSYA BULUŞMASI ve “GELECEĞİN GENETİK KODLARI”…!!!
BÜYÜK DEMOKRASİ BULUŞMASI VE CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN
15 TEMMUZ TÜRKİYE'NİN MİLLAT'TIDIR
HALK DARBEYE KARŞI AYAKTA
TÜRKİYE DEVLETİ OSMANİYE’NİN YOLUNDA DÜNYA’YA GÖZ KIRPMA ZAMANI GELDİ. AVRUPA KARIŞTI, TÜRKİYE DÜNYA’DA SÖZ SAHİBİ OLMA YOLUNDA
TÜRKİYE’NİN HUZURUNU BOZMAK İSTEYEN DIŞ DESTEKÇİLER
TÜRKİYEDE İFTARLAR ADETA YARIŞ VE TAM ANLAMIYLA BİR REKLAM BİLBORDU HALİNİ ALMIŞ DURUMDA
TÜRKİYE DE RAMAZAN AYININ BEREKETİ HER NE HİKMETSE FAKİRLER FAYDALANAMIYOR
AK PARTİ GENEL BAŞKANI VE BAŞBAKAN BİNALİ YILDIRIM’IN DÜNÜ VE BU GÜNÜ
TÜRKİYE YİNE SEÇİME KİLİTLENDİ, GÜNDEMDE ERKEN SEÇİM
TÜRKİYE’DE YENİ ANAYASA VE LAİKLİK TARTIŞMALARI
TÜRKİYE BÜYÜMEDE ENGEL TANIMIYOR, HİZMET AKIŞI HIZ KESMEDEN DEVAM EDİYOR
TÜRKİYE TERÖR ÖRGÜTÜNE KARŞI ÖNLEMLERİNİ ARTIRDI
AK PARTİ HÜKÜMETİNİ YIPRATMAK İSTEYEN TERÖR ÖRGÜTÜ
TÜRKİYE’NİN BÜYÜMESİNİ HAZMEDEMEYENLER!
BAŞKANLIK SİSTEMİNE NE GİBİ FAYDALAR SAĞLAR?
TÜRKİYE’YE NELER OLUYOR, ANKARA’NIN KALBİNDE BOMBALI SALDIRI
TÜRKİYE’NİN 2002 VE 2016 DÜNÜ VE BUGÜNÜ AK PARTİ HÜKÜMETİNİN İSTİKRARA YÜRÜYÜŞÜ
BAŞKANLIK SİSTEMİ TÜRKİYE’YE İSTİKRAR SAĞLAR
TÜRKİYE BÜYÜYOR ÜLKE EKONOMİSİ HIZ KESMEDEN DEVAM EDİYOR.
TÜRKİYE DE BAŞKANLIK SİSTEMİ ONAYLANMALI
BAŞKANLIK SİSTEMİ VE ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ZORUNLULUKTUR GEREKLİLKTİR
AK PARTİ HÜKÜMETİ KURDU VE ŞİMDİ İSE BAŞKANLIK SİSTEMİ TÜRKİYE GÜNDEMİNDE
HALKIN SAĞDUYUSU AK PARTİYİ İKTİDARA TAŞIDI VE YENİ KABİNE KURULDU
AK PARTİ HÜKÜMETİ 17 KASIM'DA YEMİN EDECEK VE HÜKÜMETİ KURACAK
TÜRKİYE SEÇMENİ KUALİSYON İSTEMEDİ VE İSTİKRAR DEDİ
ON ÜÇ YILLIK AK PARTİ’NİN BAŞARILARINI HAZMEEMEYENLER UTANSIN
TÜRKİYEDE’Kİ SAİYASETİN KONUSU VE REFERANS KAYNAĞI HER ZAMAN İNSAN OLMALIDIR
TÜRKİYEDEKİ SİYASETCİLERE VE YÖNETİCİLERİN KENDİLERİNE ÖRNEK TEŞKİL EDEN BİR NASİHAT
TÜRKİYE BİR KASIMDA SEÇİME GİDİYOR, AK PARTİ VE DİĞER SİYASİ PARTİLER NASIL BİR YOL HARİTASINI BELİRLEMİŞLER VE ÜLKE HALKINDAN NASIL OY ALABİLECEKLER. AK PARTİ DOĞU VE GÜNEY DOĞU DA BAŞARILI OLABİLECEK Mİ?
İKİ BİN İKİ VE İKİ BİN ON BEŞ TÜRKİYE’Sİ AK PARTİ’NİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ
AK PARTİ ERKEN SEÇİM HÜKÜMETİNİ KURDU BAKANLAR KURULU EKSERİYETİ AK PARTİ VE HDP İLE BAĞIMSIZ İSİMLERDEN OLUŞTU
Ülke Seçime Gidiyor
KOALİSYON ÇALIŞMALARI VE HÜKÜMETİ KURMA ÇABALARI SONUÇSUZ KALDI, ÜÇ AY İÇERİSİNDE ERKEN SEÇİM
CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN, HÜKÜMETİ KURMA YETKİSİNİ BAŞBAKAN AHMET DAVUTOĞLU’NA VERDİ. PEKİ, SÜREÇ NE OLACAK, ÜÇ ANAMUHALEFET LİDERİ İLE ANLAŞABİLECEK Mİ?
AK PARTİ HÜKÜMETİNİN KOALİSYON ÇABALARI VE CHP İLE GÖRÜŞMELER NETİCE VERİRMİ, GÖÜŞMELER NEYİ GÖSTERİR VE OLASI AK PARTİ VE CHP ORTAK HÜKÜMET KURACAKLAR MI?
TÜRKİYE SEÇMENİ KARARINI VERDİ VE YİNE KOALİSYON HÜKÜMETİ DEDİ
AK PARTİ ÜZERİNDE OYNANAN SEÇİM SENARYOLARI
Türkiye Ekonomide Dünya Devlerini Geçerek Hızla Büyümeye Devam Ediyor
SEÇİM GÜNLERİ YAKLAŞTIKÇA MUHALİF LİDERLER BOŞ DURMUYOR
ADAY AYLARI HER İLDE BÜYÜK ŞOK YAŞADILAR
ANA MUHALEFETİN SEÇİM SENARYOLARI
ADAY ADAYLARIN GERGİN BEKLEYİŞLERİ DEVAM EDİYOR
BİNGÖL SEÇMENİ VE KALKINMA BAKANI CEVDET YILMAZ
TÜRKİYE’DE İÇ GÜVENLİK YASASI VE ÖZELLİKLERİ
TÜRKİYE BÜYÜK GÜÇ VE KARARLILIKLA HEDEFİNE VE SEÇİM ZAFERİNE EMİN ADIMLARLA GİDİYOR
TÜRKİYE AYDINLIK GELECEĞE HIZLI, KARARLI VE EMİN ADIMLARLA BÜYÜYEREK VE YOLUNA DEVAM EDİYOR‏
TÜRKİYE’DE FİİLİ OLARAK YARI BAŞKANLIK SİSTEMİNE GEÇİLMİŞTİR
TÜRK HALKININ EN ÇOK MERAK ETTİĞİ KONULARIN BAŞINDA TÜRKİYE BÜYÜK GÜÇ VE İKİBİN YİRMİ ÜÇ NEYİ İFADE EDİYOR?
AKP’NİN DÜNÜ VE BU GÜNÜNÜ HAZMEDEMEYEN GÜÇLER
TÜRKİYE’DE YÜZDE ON BARAJ SİSTEMİNİN ÖNEMİ
AKP HÜKÜMETİ VE ÇÖZÜM SÜRECİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMA VAATLERİ
ÇÖZÜM SÜRECİ TÜRKİYE’Yİ ŞAHA KALDIRACAK
TÜRKİYE ÜZERİNDEN GEÇİŞ YAPAN PEŞMERGE KOBANİ’YE GİRİŞ YAPTI
TÜRKİYE'DE İÇ SAVAŞ ÇIKARMAK İSTEYEN GÜÇLER‏
ABD, İSRAİL VE BATININ TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ OYUNLARI
BİNGÖL Egazete
Yazarlar
Önemli Haberler
Ulusal Gazeteler
Alıntı Yazarlar
Anketler
Belediye'ye devredilen askeri alana ne yapılsın ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
36
31
3
3
11
17
2
Galatasaray
35
37
4
2
11
17
3
Fenerbahçe
33
34
2
6
9
17
4
Göztepe
30
30
5
3
9
17
5
Beşiktaş
30
29
3
6
8
17
6
Kayserispor
30
25
3
6
8
17
7
Trabzonspor
29
33
4
5
8
17
8
Sivasspor
26
23
7
2
8
17
9
Bursaspor
25
28
6
4
7
17
10
Yeni Malatyaspor
22
21
7
4
6
17
11
Kasımpaşa
19
25
8
4
5
17
12
Akhisarspor
19
22
8
4
5
17
13
Alanyaspor
18
28
9
3
5
17
14
Osmanlıspor FK
17
26
10
2
5
17
15
Antalyaspor
17
19
8
5
4
17
16
Atiker Konyaspor
15
16
10
3
4
17
17
Gençlerbirliği
14
20
9
5
3
17
18
Kardemir Karabükspor
9
14
12
3
2
17
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.