Yazı Detayı
10 Ağustos 2020 - Pazartesi 08:43 Bu yazı 787 kez okundu
 
UYMAK, UYUMAK, UYUŞMAK
Yusuf ALİOĞLU
 
 

I.’Kurallara uymak’ ile ‘uyulacak kurallar’ farklıdır.

 

Kuralcı bir hayat, çevrenizin farklı renk ve çizgilerle sınırlanmış olmasıdır;

 

İşgal edilmiş gökkuşağının yakıcı ve yıkıcı, silici ve sindirici renklerle ufkunuzu karartmasıdır.

 

Kuralcı bir hayatta, yedikleriniz, içtikleriniz, kelimeleriniz, cümleleriniz, adımlarınız ve bakışlarınız devlet hazinesinden çıkan tüyü bitmemiş yetimin hakkı gibi gözetlenir.

 

Zevkleriniz, beğenileriniz, tercihleriniz, tutumlarınız sınır kapılarında pasaport ve vize kontrolü ciddiyetinde takip edilir.

 

Algınız, idrakiniz, yetileriniz, melekeleriniz biyometrik veri diye okyanus aşırı mekanlardan kaleydoskoplarla mercek altına alınır.

 

Hafızanız, hafsalanız, hatıralarınız ve hayalleriniz, imzasız ve mühürsüz, pulsuz ve dilekçesiz değersiz matbuata dönüşür.  

 

Kuralcılar vardır bu sistemde. Zabıta gibi, kolluk güçleri gibi etrafta seğirtirler. Her çıtırtıya kulak kesilen tecessüs zabitleridir onlar. Adımlarınızı sayar, teneffüs sayınızı karneye bağlar, nabız atışlarınızı mobese kameralarla izlemek ister, düşünme enzimlerinize sınır rakamları koyarlar.

 

Yekinmelerinizi devrime yorar, oyuncağına sarılan çocuklar gibi atalarının dinine sarılırlar; istirahatınızı, ‘su uyur düşman uyumaz’ ile tefsir ederler.

 

Mevzuat çöplüğüne dönüşmüş kamusal zindanlarda yaratılan nevrotik kişiliklerdir ‘kurallara uymak’ ve avanesi.

 

Uymak kavramında mündemiç statik araçsallık, praksis ya da fıkıh siyasetinde ninni güfteleri ile ‘uyumak’ fiiline açılır.

 

Uyulacak kurallar ise anarşizm belasından hakikate kaçıştır. Sonsuz sükût deryasına açılmalar; bedenin ve ruhun inişli çıkışlı hallerine, girintili çıkıntılı coğrafyasına diriliş tadında dokunmalardır.

 

Fıtri kuralların afakta ve enfüste yankılanan sesine uyarlanmanın yarattığı rakım farkındalığıdır uyulacak kurallar.

 

Doğru düşünme, doğru eylemin garantörü değildir’ diyebilmektir uyulacak kurallar.

 

 

II. Uyumak

 

Evren uyur, zaman doğar; zaman uyur, can/nefis/ruh/hareket/hayat doğar.

 

Her eşya bir istikamet üzere varacağı menzile doğru yüzerek uyumakta, uyuyarak yüzmektedir.

 

Akışta demetlenmiş büyük, küçük kainat’ derken şair, halka halka çevrelenmiş sükut ve istikamet çağlayanına çeker dikkatimizi.

 

Evrenin ve eşyanın uyuması bir hayrın, bir selametin, bir ferahlığın gereğidir.

 

Mağara yarenleri de bir uyku üzeredirler. Hallerinden, zamana şehadet damlayan bir uykudur bu. Aslında dışarıda zaman durmuş mağara serinliğinde ise korkunç bir hızla hakikatin zamanı akmaktadır.

 

Yine eşeği ile uyutulan şahıs da yüz yıl sonrasının zamanı olarak doğmak üzere bir uykunun/tasavvurun/tanıklığın hamilesidir.

 

Uyumak eylemi, bilinç halinde olmalıdır; tek gözle uyumak gibi. Ya da uyanmak gayesiyle uyumalar yaşanmalıdır ki uyanık bilinçler ile güneş yağsın üstümüze.

 

Uyumak zihni nadaslamak olarak alınmalı, işlevsel akla istirahat seansları olarak düzenlenmelidir.

 

Öyle bir uykuya yatılmalı ki o anda dahi keskin bir şuur gibi olunabilmelidir.

 

Yoksa, ‘uyku katillerin bile çeşmesi’ oluverir.

 

Uyumak körleşmektir bizzat. Bazıları göz kapaklarının ardında beden ve bilinç uyuması yaşarken bazıları da kaşlarına yaslanmış göz kapaklarının ve kirpiklerinin gölgesinde, apaçık gözbebeklerinde uyurlar.

 

Onun için bedensel uyuma, bireysel ve toplumsal aklın ve ahlakın/sorumluluğun uyumasından uzak olmalıdır. Çünkü uyuyan akıl, ahlak ve toplum nihayetinde zulüm doğurur.

 

Bilinç uyursa biat kültürü uyanır. Salih amel ve özgür şahsiyet uyursa işbirlikçilik ve şahsiyetsizlik uyanır. Marufu emretmek uyursa münker münderecat tavan yapar. İyilerin hayırlarda yarışması uyursa mühürlenmiş gözler ve kulaklar uyanır. Filozoflar uyursa şarlatanlar uyanır. İstişare uyursa ısırıcı saltanatın gölgesi büyür.

 

Ebu Zer uyursa, Ümeyye Bin Halef uyanır.

 

Mescid-i Nebevi uyursa Mescid-i Dırar uyanır.

 

Ehli Suffa uyursa Daru-n Nedve uyanır.

 

Kerbela uyursa Yezid, Ümmet uyursa şirk sosyolojisi uyanır.

 

İster ibni Halduncu yükseliş ve çöküş teorisiyle, ister lineer tarih öğretisi ile; ister K.R.Popper’ın ‘bugün’ öncelemesi ile isterse de M.Faucalt’nun ‘şimdinin tarihçisi’ yorumsaması ile bakalım, ‘uyku’, statikliği/statükoculuğu/konservatizmi/paçozlaşmayı getirdiğinden kaosun sebebidir…

Ama çocuklar…

 

Çocuklar uyursa; zaman büyür, göz bebekleri parlar, gökkuşağı ışıldar, salkım söğütler salınır, güneş bir mızrak boyu yükselir ve bereketli gölgeler kavisini tamamlar.

 

III. Uyuşmak

 

Uyuşmak üç tarz üzeredir: ruhen, bedenen ve fikren uyuşmak.

 

 Ruhun uyuşması ontolojik kopuştur; varoluşsal bunalımdır;

 

‘Öteler, öteler, gayemin malı; Mesâfe ekinim, zaman mâdenim.’ diyememektir.

 

Bedenin uyuşması tensel terapinin putlaştırılmasıdır; haz ve hız hedonizminin zirvesidir. Tüketim budalalığı, gösteri ahmaklığıdır.

 

Üç katlı ahşap evin her katında ayrı bir aleme tutulmaktır.

 

Fikir uyuşması ise diyalektik sefaletin, estetik sıradanlaşmanın, mankurtlaşmanın, yabancılaşmanın, cahşlaşmanın, şakşakçılığın, dökümanlaşmanın, istatistikleşmenin, fikir fahişeliğinin ve zamparalığının adıdır.

 

Fikir Uyuşması;

 

‘Beynin zonk zonk zonk sızlamaması’ (N.F.K),

 

Şairliğin ve muharrirliğin, şahitliğin ve muhalefetin saray sofralarında terk edilmesi ve ‘Sus Olric! Düşünüyorum’ denilememesi (O.Atay),

 

‘Waldo Sen Neden Burada Değilsin’ (İ.Özel) diyerek

 

‘Gam Dağlarına Çıkıp Naralar Atılamaması’ (E.Bayazıt),

 

‘Kralın Adamları Çıplak’ (Y.Alioğlu) haykırışı ile

 

‘Öz beynin burundan kusulamamasıdır’ (C.Meriç).

 

 Uyuşmak, sorgulanmamış hayatlar üzerinden mistik ya da ceberrut gönenceler ile uydulaşmak  paydasında sakil zamanlara uyanmaktır.

 
Etiketler: UYMAK,, UYUMAK,, UYUŞMAK,
Yorumlar
Diğer Yazılar
ÖNCE BEDEN VARDI..!
BİRLİKTE İZLEDİK
'Yaklaşıyor Yaklaşmakta Olan...'
Asra Bedel Ömürler
“Görünmezsem Çıldırırım”
HESAPLAŞMA
FETTAN
'CUMHURİYET'İN DOĞUSU'
VİTRİN UYGARLIĞI
İbni Battuta: Bilge Seyyah
ŞİİRİN GÜNCESİ -9- “Paltosu Pembe Kadın”
Ölçüsüz, Kaba, Merhametsiz, Gösterişçi ve Tüketici Bir Topluma Doğru
Kariyer-izm Modern Mankurtlaşmadır
Nuri Pakdil'in Ardından
BENDEKİ NOTLAR -9-
Gorki Kozmolojisinden Kucağımıza Dökülenler
Gölgeler ve Gölgedekiler
ŞİİRİN GÜNCESİ -8- "Kaybola"
Sükut Üzere Bir İsyan Çağıltısı
Aydınlık ‘Aydın’ Yüzlerle Gelir
Zamanın Ruhuna Antik Çağlardan Bir Nefes Niyetine: ‘Ölüler Kitabı’
‘YENİ TÜRKİYE PARTİSİ’ ve BİNGÖL SERENCAMI
Oyunbozan değilim, oyun bozuk…
1960-70 YILLARINDA BİNGÖL’DE SİYASAL HAYAT
Sanatçı ve Toplum
“Bir İnsanın Kim Olduğunu Güçle İlişkisi Belirler”
'Yazı'yı Denemek
Şehir ve Kent Geriliminde İnsan
Nereden Nereye
Cehaletin Halleri
İLAHLAR ÇOCUKLARIMIZI TÜKETMESİN
GÖSTERİ TOPLUMU
ŞİİRİN GÜNCESİ -7- 'SULTAN'
BAUMAN’IN ‘AKIŞKAN DÜNYA’SI
Kaç Engerek soyundan, Sığın Aydınlığın Rabbine
ZAMANA DÜŞEN BİLİNÇ SAHNELERİ
FİKRETMENİN KARAKTERİ
ŞİİRİN GÜNCESİ -6- ‘SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE’
BENDEKİ NOTLAR -8-
KARANLIĞIN KÜLTÜRÜ
MÜNACAT
KARTEZYEN BİLİMDEN SİSTEMLER YAKLAŞIMINA
YAŞAMIN ANLAMINA DAİR BİR GÜZELLEME
AKIL, DÜŞÜNME VE BİLGİ
NE YAPMALI?
Aytmatov’dan Bir Nefes: ‘Gün Olur Asra Bedel’
'İslam Deklarasyonu': Yeniden İman Çağrısı
Medya ve Yeni Bir Dil Sorumluluğu
ŞİİRİN GÜNCESİ -5- ‘SEMUD’
POST MODERN TÜKENİŞ
BAŞKALARININ AŞKIYLA BAŞLIYOR HAYATIMIZ
Kir Tortuları
YIKIN EFENDİLER YIKIN!..
1950-60 ARASINDA BİNGÖL’DE SİYASAL HAYAT
Şiirin Güncesi -4- 'ÇAĞDAŞLAR İÇİN'
BENDEKİ NOTLAR -7-
Akif Emre ve 'Göstergeler'
Çok Partili Hayat ve İlk Muhalefet: Milli Kalkınma Partisi
ŞİİRİN GÜNCESİ -3- ‘SUYU ANDIK VE ÇOCUKLAR SUYA GİRDİ’
İHTİLAF VE TEFRİKA KARŞISINDA BİLGELİK
İNSANA DAİR -1-
BENDEKİ NOTLAR -6-
ŞİİRİN GÜNCESİ -2- ‘KARDEŞİME MEKTUP’
BENDEKİ NOTLAR -5-
RUHUN ‘ÖZGÜR’ HALİ
ŞİİR’İN GÜNCESİ -1- ‘GECE’
BATI DÜŞÜNCESİNİN KIRILMA ANLARI
SCHOPENHAUER AYNASINDA FATMA ALİYE SURETİ
DÜŞÜNMEK KADAR ASİL
KARTEZYEN DİNDARLIK
BENDEKİ NOTLAR -4-
SEYYİD KUTUB YORGUNLUĞU (MU?)
YARGI DEĞİL İSTİKAMET
MUHATAPLARA BEYANIMDIR İNSAN KALBİYLE DÜŞÜNÜR
BENDEKİ NOTLAR -3-
SÖYLE MARGOS NERELİSEN?
SELAM OLSUN ÜÇÜNCÜ YOLA
SİSTEM VE UYGULAYICILAR
YERLERİN ÖĞRETMENİ, GÖKLERİN ÖĞRENCİSİ: ALİYA
EVRENSEL OLAN NEDİR/KİMDİR?
VARLIK, AKIL, ADALET, EYLEM, SÜKUN VE RÜCU
Hüznün Zaman Sarkacı: Eylül
BENDEKİ NOTLAR -2-
BENDEKİ NOTLAR -1-
HAYDİN FELAHA
Çocuk ve Merhamet
SÜKUT MAKAMINDAN KLAS MEKTUPLAR
YAŞAM BİLGELİĞİ YA DA MUTLULUK ÖĞRETİSİ
BAUDRİLLARD: RADİKAL DUYARLILIK
TARKOVSKY VE SİNEMA SANATI
TEO-POLİTİK NOTLAR
AKLIN MEKAN İLE İMTİHANI
.
BİNGÖL Egazete
Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
6
0
0
0
2
2
2
Alanyaspor
6
0
0
0
2
2
3
Fenerbahçe
4
0
0
1
1
2
4
Hatayspor
4
0
0
1
1
2
5
Antalyaspor
4
0
0
1
1
2
6
Beşiktaş
4
0
0
1
1
2
7
Fatih Karagümrük
4
0
0
1
1
2
8
Göztepe
4
0
0
1
1
2
9
Kayserispor
3
0
1
0
1
2
10
Sivasspor
3
0
1
0
1
2
11
BB Erzurumspor
3
0
1
0
1
2
12
Kasımpaşa
3
0
1
0
1
2
13
Denizlispor
1
0
1
1
0
2
14
Yeni Malatyaspor
1
0
1
1
0
2
15
Gençlerbirliği
1
0
1
1
0
2
16
Trabzonspor
1
0
1
1
0
2
17
Gaziantep FK
1
0
1
1
0
2
18
Konyaspor
1
0
0
1
0
1
19
MKE Ankaragücü
0
0
1
0
0
1
20
Çaykur Rizespor
0
0
2
0
0
2
21
Başakşehir FK
0
0
2
0
0
2
Arşiv